Důležitá poznámka k výslovnosti: Písmeno Ç se v turečtině vyslovuje jako české [č].
Tímto je tabulka pro písmeno ç hotová. Obsahuje základní slovní zásobu od každodenních předmětů (çanta, çatal) až po abstraktní pojmy (çözüm, çaba).
Písmeno ç (turecky ç harfi) je v turečtině velmi frekventované a zvukomalebné. Vyslovuje se jako české „č“. V tomto seznamu jsem propojil vaše konkrétní požadavky s dalšími frekventovanými slovy, abychom dosáhli počtu 100.
Kulturní a pragmatická poznámka: Çeyrek Altın
Slovo çeyrek (čtvrtina) se v Turecku nejčastěji skloňuje ve spojení çeyrek altın. Je to malá zlatá mince, kterou Turci nosí jako dar na svatby, obřízky nebo při narození dítěte. Je to forma finanční pomoci rodině, která se v budoucnu „vrací“ podobným darem.
Omlouvám se, nyní jsem plně pochopil. Vracíme se k písmenu ç, do tabulky integruji všechny vaše poznámky (včetně té o louce bez humoru nebo čeyrek altın) a rozšiřuji seznam na 300 položek, abychom pokryli co nejširší slovní zásobu.
Dodržuji formát: turecká slova malým písmem, příklady s velkým písmenem na začátku a tečkou na konci, včetně českých překladů.
300 nejdůležitějších tureckých slov na ç
| turecky | česky | příklady použití a poznámky | český překlad příkladu |
| çabuk | rychle / rychlý | Çabuk ol! | Dělej rychle! / Pospěš si! |
| çabucak | hned / bleskově | İşi çabucak bitirdi. | Práci dokončil bleskově. |
| çabalama | snažení | Bu boş bir çabalama. | To je marné snažení. |
| çabalamak | snažit se / usilovat | Kazanmak için çabalıyor. | Snaží se, aby vyhrál. |
| çaba | úsilí / snaha | Büyük bir çaba sarf etti. | Vynaložil velké úsilí. |
| çadı | stan | Çadır kurmak zor değil. | Postavit stan není těžké. |
| çadırkent | stanové městečko | Depremden sonra çadırkent kuruldu. | Po zemětřesení bylo postaveno stanové městečko. |
| çağ | éra / věk / doba | Orta Çağ bin yıl sürdü. | Středověk trval tisíc let. |
| çağdaş | moderní / soudobý | Çağdaş bir eğitim sistemi şart. | Moderní vzdělávací systém je nezbytný. |
| çağdaşlaşma | modernizace | Ülkenin çağdaşlaşma süreci. | Proces modernizace země. |
| çağlayan | vodopád / kaskáda | Çağlayanın sesi çok huzurlu. | Zvuk vodopádu je velmi uklidňující. |
| çağanaklı | okázalý / hlučný | Çağanaklı bir tören yapıldı. | Konal se okázalý obřad. |
| çağırmak | zavolat / pozvat | Polisi çağırın! | Zavolejte policii! |
| çağrı | výzva / volání | Acil bir çağrı aldım. | Dostal jsem naléhavé volání. |
| çağrışım | asociace | Bu kelime bir çağrışım yaptı. | Toto slovo vyvolalo asociaci. |
| çağrıştırmak | připomínat / evokovat | Bu koku çocukluğumu çağrıştırıyor. | Tato vůně mi připomíná dětství. |
| çakal | šakal | Çakal kurnaz bir hayvandır. | Šakal je mazané zvíře. |
| çakıl | oblázek / štěrk | Deniz kenarında çakıl topladık. | Na břehu moře jsme sbírali oblázky. |
| çakıl taşı | oblázek | Ayakkabıma çakıl taşı kaçtı. | Do boty mi vlétl kamínek. |
| çakışma | shoda / kolize | İki dersin saati çakışıyor. | Časy dvou lekcí se překrývají. |
| çakmak | zapalovač / zatlouct | Duvara çivi çakmak. | Zatlouct hřebík do zdi. |
| çakmaklı | křesadlový | Çakmaklı bir tüfek. | Křesadlová puška. |
| çalgı | hudební nástroj | Türk halk çalgıları. | Turecké lidové hudební nástroje. |
| çalınmak | být ukraden / zaznít | Cüzdanım çalındı. | Moje peněženka byla ukradena. |
| çalıntı | kradený | Çalıntı bir araba bulundu. | Bylo nalezeno kradené auto. |
| çalışan | zaměstnanec | Fabrikada yüz çalışan var. | V továrně je sto zaměstnanců. |
| çalışkan | pracovitý / pilný | O sınıfın en çalışkan öğrencisi. | On je nejpilnější žák ve třídě. |
| çalışma | práce / studie | Çalışma masası çok düzenli. | Pracovní stůl je velmi uklizený. |
| çalışmak | pracovat / snažit se | Ders çalışıyorum. | Učím se. |
| çalıştırmak | provozovat / spustit | Arabayı çalıştırmak zor oldu. | Bylo těžké nastartovat auto. |
| çalkalamak | třást / kloktat | Şişeyi iyice çalkala. | Lahví pořádně protřepej. |
| çalmak | hrát / krást / klepat | Gitar çalmak istiyorum. | Chci hrát na kytaru. |
| çalı | keř | Çalıların arkasına saklanmış. | Schoval se za keře. |
| çalılık | křoví | Tavşan çalılıkların arasına kaçtı. | Králík utekl do křoví. |
| çam | borovice | Çam kokusu her yeri sardı. | Vůně borovice se rozšířila všude. |
| çamlık | borový les | Çamlıkta piknik yaptık. | V borovém lese jsme udělali piknik. |
| çamur | bláto | Çamur tedavisi cilde iyi gelir. | Bahenní terapie dělá dobře pleti. |
| çamurlu | blátivý | Çamurlu yollarda yürüdük. | Šli jsme po blátivých cestách. |
| çamaşır | prádlo | Çamaşır makinesi çalışıyor. | Pračka běží. |
| çamaşırhane | prádelna | Otelin büyük bir çamaşırhanesi var. | Hotel má velkou prádelnu. |
| çamaşır sepeti | koš na prádlo | Çamaşır sepeti dolmuş. | Koš na prádlo se naplnil. |
| çan | zvon | Kilisenin çanı çalıyor. | Kostelní zvon zvoní. |
| çanak | mísa / miska | Köpeğin çanağını doldur. | Naplň psovi misku. |
| çankaya | Čankaja (čtvrť v Ankaře) | Çankaya Köşkü Ankara’dadır. | Palác Çankaya je v Ankaře. |
| çanta | taška / kabelka / batoh | Okul çantam çok ağır. | Můj školní batoh je moc těžký. |
| çantacı | výrobce/prodejce tašek | Çantacıda yeni bir model gördüm. | U brašnáře jsem viděl nový model. |
| çap | průměr / kalibr | Borunun çapını ölçtük. | Změřili jsme průměr trubky. |
| çapulcu | plenitel / maraudér | Çapulcular her şeyi yağmaladı. | Plenitelé všechno vydrancovali. |
| çapkın | záletník / sukničkář | O çok çapkın bir bakış. | To je velmi záletný pohled. |
| çapkınlık | záletnictví | Çapkınlık peşinde koşuyor. | Honí se za zálety. |
| çapraz | zkřížený / křížový | Kollarını çapraz yaptı. | Překřížil ruce. |
| çark | kolo / ozubené kolo | Çarklar dönmeye başladı. | Kola se začala otáčet. |
| çarpık | zkřivený / deformovaný | Çarpık bir gülümseme. | Pokřivený úsměv. |
| çarpıntı | bušení srdce | Heyecandan çarpıntım oldu. | Z vzrušení mi bušilo srdce. |
| çarpışma | srážka / střet | Büyük bir çarpışma yaşandı. | Došlo k velké srážce. |
| çarpışmak | srazit se | İki araba yolda çarpıştı. | Na silnici se srazila dvě auta. |
| çarpma | náraz / násobení | Matematikte çarpma işlemi. | Násobení v matematice. |
| çarpmak | narazit / bušit | Kalbim hızla çarpıyor. | Srdce mi rychle buší. |
| çarptırmak | nechat narazit / odrazit | Topu duvara çarptırdı. | Odrazil míč o zeď. |
| çarşaf | prostěradlo | Temiz çarşafları serdim. | Ustlal jsem čistá prostěradla. |
| çarşamba | středa | Çarşamba günü tatil. | Ve středu je volno. |
| çarşı | trh / bazar | Kapalıçarşı çok büyüktür. | Velký bazar je velmi velký. |
| çaresiz | bezmocný | Kendimi çaresiz hissediyorum. | Cítím se bezmocný. |
| çaresizlik | bezmocnost | Çaresizlikten ne yapacağını bilemedi. | Z bezmoci nevěděl, co má dělat. |
| çarık | krpec (tradiční bota) | Köylüler çarık giyiyordu. | Vesničané nosili krpce. |
| çarlık | carství | Rus Çarlığı tarihi. | Historie ruského carství. |
| çarmıh | kříž (mučicí nástroj) | Çarmıha germek ağır bir ceza. | Ukřižování je těžký trest. |
| çatışma | střet / konflikt | Sınırda çatışmalar oldu. | Na hranicích došlo ke střetům. |
| çatışmak | střetnout se | İki grup fikir ayrılığı nedeniyle çatıştı. | Dvě skupiny se střetly kvůli rozdílným názorům. |
| çatmak | narazit / mračit se | Kaşlarını çatıyor. | Mračí se (krčí obočí). |
| çatal | vidlička | Çatal ve bıçak burada. | Vidlička a nůž jsou tady. |
| çatalca | Čatalca (distrikt Istanbulu) | Çatalca’da piknik alanları var. | V Čatalce jsou místa na piknik. |
| çatı | střecha | Evin çatısı onarıldı. | Střecha domu byla opravena. |
| çatırtı | praskání / praskot | Odunların çatırtısını duyduk. | Slyšeli jsme praskání dřeva. |
| çatlak | prasklina | Duvarda bir çatlak var. | Ve zdi je prasklina. |
| çatlamak | prasknout | Bardak soğuktan çatladı. | Sklenice mrazem praskla. |
| çavdar | žito | Çavdar ekmeği sağlıklıdır. | Žitný chléb je zdravý. |
| çavuş | četař / dozorce | Emekli bir çavuş. | Četař ve výslužbě. |
| çay | čaj | Bir çay lütfen. | Jeden čaj, prosím. |
| çaydan | z čaje / od čaje | Bardak çaydan lekelendi. | Sklenice se od čaje ušpinila. |
| çaydanlık | konvice na čaj | Çaydanlıkta su kaynıyor. | V konvici vře voda. |
| çay bardağı | sklenička na čaj | Çay bardağı çok sıcak. | Sklenička na čaj je moc horká. |
| çayır | louka | Çayırda oynayan çocuklar vardı. | Na louce si hrály děti. |
| çaylak | luňák / nováček | O bu işte henüz çaylak. | V téhle práci je zatím nováček. |
| çebiş | kůzle (v druhém roce) | Çebişler merada otluyor. | Kůzlata se pasou na pastvině. |
| çek | šek | Çeki bankada bozdurdu. | Šek proplatil v bance. |
| çehre | tvář / obličej | Onun güleç bir çehresi var. | Má usměvavou tvář. |
| çekici | přitažlivý / odtahovka | Çekici arabayı aldı gitti. | Odtahovka vzala auto a odjela. |
| çekim | přitažlivost / natáčení | Yer çekimi kanunu. | Zákon zemské přitažlivosti. |
| çekingen | plachý | Çok çekingen bir çocuk. | Velmi plaché dítě. |
| çekinik | recesivní | Çekinik genler fenotipte görülmez. | Recesivní geny se neprojevují ve fenotypu. |
| çekinmek | ostýchat se | Soru sormaktan çekinme. | Neostýchej se klást otázky. |
| çekirdek | semínko / pecka / jádro | Çekirdek çitlemek keyiflidir. | Louskání semínek je zábava. |
| çekmece | zásuvka / šuplík | Çekmeceyi yavaşça kapat. | Zásuvku pomalu zavři. |
| çekmeceli | se zásuvkami | Çekmeceli bir masa aldık. | Koupili jsme stůl se zásuvkami. |
| çekmelik | na tahání | Kapıda çekmelik kol var. | Na dveřích je madlo na přitažení. |
| çekmek | táhnout / fotit | Fotoğraf çekmek yasaktır. | Fotit je zakázáno. |
| çekişme | přetahovaná / spor | İki aday arasında çekişme var. | Mezi dvěma kandidáty je spor. |
| çekişmek | přetahovat se | Çocuklar oyuncak için çekişiyor. | Děti se přetahují o hračku. |
| çekoslovak | Čechoslovák | O eski bir Çekoslovak vatandaşı. | On je bývalý československý občan. |
| çelenk | věnec | Heykelin önüne çelenk konuldu. | Před sochu byl položen věnec. |
| çeldirici | matoucí / distraktory | Sınavdaki çeldirici sorular. | Matoucí otázky u zkoušky. |
| çeldirmek | splést / odlákat | Aklını çeldirmek istemem. | Nechtěl bych tě poplést. |
| çelik | ocel | Çelik yelek hayat kurtardı. | Neprůstřelná (ocelová) vesta zachránila život. |
| çelimsiz | neduživý / slabý | Çelimsiz bir yapısı vardı. | Měl neduživou postavu. |
| çelişki | rozpor | Sözlerinde büyük bir çelişki var. | V jeho slovech je velký rozpor. |
| çelişmek | odporovat si | Hareketleri sözleriyle çelişiyor. | Jeho činy odporují jeho slovům. |
| çeltik | rýžoviště / neloupaná rýže | Çeltik tarlaları su altında. | Rýžová pole jsou pod vodou. |
| çember | kruh / obruč | Çemberin çevresini hesapladık. | Vypočítali jsme obvod kruhu. |
| çene | brada / čelist | Çenesi çok kuvvetli. | Má velmi silnou čelist. |
| çeneli | ukecaný / se silnou čelistí | Çok çeneli bir kadın. | Velmi ukecaná žena. |
| çenek | děloha (rostliny) | Çenek yaprakları filizlendi. | Děložní lístky vyklíčily. |
| çengel | hák / háček | Çengel bulmaca çözmek zordur. | Řešit křížovku (švédskou) je těžké. |
| çengelli | s háčkem | Çengelli iğne lazım. | Je potřeba zavírací špendlík. |
| çengüçağanak | s velkou slávou | Çengüçağanak evlendiler. | Vzali se s velkou pompou a hudbou. |
| çentik | zářez / vrub | Ağaca bir çentik attı. | Udělal do stromu zářez. |
| çeper | stěna / blána | Hücre çeperi kalınlaşmış. | Buněčná stěna ztloustla. |
| çerçeve | rám / rámec | Resim çerçevesi çok şık. | Rám obrazu je velmi elegantní. |
| çerez | oříšky / pochutiny | Akşam için çerez aldım. | Koupil jsem na večer oříšky. |
| çerçöp | smetí / brak | Bahçedeki çerçöpü topladık. | Sesbírali jsme smetí na zahradě. |
| çeşit | druh / typ | Burada her çeşit meyve var. | Jsou tu všechny druhy ovoce. |
| çeşitleme | variace | Piyano için bir çeşitleme. | Variace pro klavír. |
| çeşitler | druhy | Yemek çeşitleri çok fazlaydı. | Druhů jídel bylo velmi mnoho. |
| çeşitlilik | rozmanitost | Kültürel çeşitlilik zenginliktir. | Kulturní rozmanitost je bohatství. |
| çeşitli | rozličný / různý | Çeşitli ülkeleri gezdim. | Procestoval jsem různé země. |
| çeşme | kašna / kohoutek | Sokak çeşmesinden su içtik. | Napili jsme se z pouliční kašny. |
| çeşmece | u kašny | Çeşmece oturan yaşlı adam. | Starý muž sedící u kašny. |
| çet | chat | Çet odalarına girmek tehlikeli. | Vstupovat do chatovacích místností je nebezpečné. |
| çete | gang / banda | Polis çeteyi etkisiz hale getirdi. | Policie zneškodnila ten gang. |
| çeteleşmek | tvořit gangy | Mahallede çeteleşme başladı. | Ve čtvrti se začaly tvořit gangy. |
| çetleşmek | chatovat | Gece boyu arkadaşıyla çetleşti. | Celou noc chatoval s kamarádem. |
| çetrefil | složitý / komplikovaný | Çetrefil bir mesele. | Komplikovaná záležitost. |
| çevik | hbitý | Çevik bir hareketle kaçtı. | Hbitým pohybem utekl. |
| çeviri | překlad | Bu bir şiir çevirisi. | Toto je překlad básně. |
| çevirmen | překladatel | Ünlü bir çevirmenle çalıştık. | Pracovali jsme se slavným překladatelem. |
| çevirmek | otočit / přeložit | Sayfayı yavaşça çevir. | Pomalu otoč stránku. |
| çevre | prostředí / okolí | Çevreyi korumak görevimizdir. | Chránit životní prostředí je naše povinnost. |
| çevresel | enviromentální | Çevresel sorunlar artıyor. | Enviromentální problémy rostou. |
| çeyiz | výbava (nevěsty) | Çeyiz sandığı açıldı. | Truhla s výbavou byla otevřena. |
| çeyizlik | do výbavy | Çeyizlik havlu takımı. | Sada ručníků do výbavy. |
| çeyrek | čtvrt / čtvrtina | Saat üçü çeyrek geçiyor. | Je čtvrt na čtyři. |
| çeyrek altın | malá zlatá mince | Düğünde çeyrek altın taktılar. | Na svatbě darovali (připnuli) malou zlatou minci. |
| çığ | lavina | Dağda çığ düştü. | Na hoře spadla lavina. |
| çığırtkan | provokatér / vyvolávač | Pazardaki çığırtkanlar bağırıyor. | Vyvolávači na trhu křičí. |
| çığlık | výkřik | Çığlık atmak işe yaramaz. | Křičet nepomůže. |
| çıkacak | vyjde / co vyjde | Kitap yakında çıkacak. | Kniha brzy vyjde. |
| çıkar | prospěch / zisk | Kendi çıkarını gözetiyor. | Sleduje svůj vlastní prospěch. |
| çıkarım | dedukce / závěr | Bu bir mantıksal çıkarım. | Toto je logický závěr. |
| çıkarılmak | být vyndán / vyhozen | İşten çıkarıldı. | Byl vyhozen z práce. |
| çıkarırsa | pokud vyndá / vydá | Sesini çıkarırsa duyulur. | Pokud vydá zvuk, bude slyšet. |
| çıkartma | samolepka / vylodění | Defterine çıkartma yapıştırdı. | Nalepil si na sešit samolepku. |
| çıkış | východ / výstup | Çıkış kapısı kilitli. | Únikové dveře jsou zamčené. |
| çıkışlı | absolvent / z (původu) | Ankara Üniversitesi çıkışlıyım. | Jsem absolventem Ankarské univerzity. |
| çıkmak | vyjít / vyrazit / chodit | Onunla çıkıyor musun? | Chodíš s ním/ní? |
| çıkmaz | slepý / nevychází | Çıkmaz bir sokaktayız. | Jsme ve slepé ulici. |
| çıkmazlık | patová situace | Konu çıkmazlığa sürüklendi. | Téma bylo dovedeno do slepé uličky. |
| çıkıntı | výstupek | Duvarda bir çıkıntı var. | Na zdi je výstupek. |
| çıkrık | kolovrat / rumpál | Kuyudan su çekmek için çıkrık. | Rumpál na vytahování vody ze studny. |
| çıl | pstruh (druh) | Çıl balığı çok taze. | Ryba „çıl“ je velmi čerstvá. |
| çıldag | čildag (druh půdy) | Bu bölge çıldag arazidir. | Tato oblast je „čildag“ půda. |
| çılgın | šílený / bláznivý | Çılgın bir maceraydı. | Bylo to bláznivé dobrodružství. |
| çıngırak | chrastítko / zvoneček | Bebek çıngırakla oynuyor. | Miminko si hraje s chrastítkem. |
| çınlamak | zvonit (v uších) | Kulağım çınlıyor. | Zvoní mi v uchu. |
| çıpalı | s kotvou | Çıpalı bir gemi resmi. | Obraz lodi s kotvou. |
| çıplak | nahý | Çıplak gerçek budur. | Toto je nahá pravda. |
| çıra | podpalovač | Çırayı ateşe attım. | Hodil jsem podpalovač do ohně. |
| çırak | učeň | Usta ve çırak ilişkisi. | Vztah mistra a učně. |
| çırpı | proutek / tence | Çırpı bacaklı bir çocuk. | Dítě s nohama jako hůlky (tenkýma). |
| çırpınmak | mrskat se / snažit se | Balık ağda çırpınıyor. | Ryba se v síti mrská. |
| çırpıştırmak | naškrábat / splést | Birkaç satır çırpıştırdım. | Naškrábal jsem pár řádek. |
| çıta | laťka | Çıtayı yükseğe koydu. | Nasadil laťku vysoko. |
| çıtırtı | praskot | Yaprakların çıtırtısını duydum. | Slyšel jsem praskot listí. |
| çiçek | květina | Çiçekleri suladım. | Zalil jsem květiny. |
| çiçeğim | moje květinka | Canım çiçeğim benim. | Moje milá květinko. |
| çiçekçi | květinář | Çiçekçiden bir demet gül aldım. | Koupil jsem v květinářství kytici růží. |
| çiçekli | kvetoucí / s květy | Çiçekli bir elbise giydi. | Oblékla si šaty s květy. |
| çift | pár / sudý | Çift sayılar ikişer artar. | Sudá čísla rostou po dvou. |
| çiftli | dvojitý | Çiftli yatak aldık. | Koupili jsme dvojlůžko. |
| çiftleşme | páření | Hayvanların çiftleşme dönemi. | Období páření zvířat. |
| çiftçi | farmář / zemědělec | Çiftçi tarlayı ekiyor. | Zemědělec osévá pole. |
| çiftlik | farma / statek | Çiftlikte inekleri sağdılar. | Na farmě podojili krávy. |
| çiğ | syrový | Çiğ köfte tabağı. | Talíř tradičního „çiğ köfte“. |
| çiğnemek | žvýkat / pošlapat | Kanunları çiğnemeyin. | Neporušujte (nešlapejte po) zákony. |
| çiğ tanesi | kapka rosy | Yaprakta bir çiğ tanesi. | Na listu je kapka rosy. |
| çikolata | čokoláda | Sütlü çikolata severim. | Mám rád mléčnou čokoládu. |
| çil | piha | Yüzü çil içindeydi. | Obličej měla samou pihu. |
| çile | utrpení / přadeno | Çile bülbülüm çile. | Trp, můj slavíku, trp (ze slavné písně). |
| çileli | plný utrpení | Çileli bir hayat sürdü. | Vedl život plný utrpení. |
| çilek | jahoda | Çilek reçeli ekmeğe sürdüm. | Namazal jsem si jahodovou zavařeninu na chléb. |
| çilli | pihovatý | Çilli bir bebek. | Pihovaté miminko. |
| çim | trávník | Çimlere basmak yasaktır. | Je zakázáno šlapat na trávník. |
| çimen | tráva | Çimenlerin üstünde uzandım. | Lehl jsem si na trávu. |
| çimenlik | travnatá plocha | Yeşil bir çimenlik alan. | Zelená travnatá plocha. |
| çimlenme | klíčení | Tohumların çimlenme süresi. | Doba klíčení semen. |
| çimlenmek | klíčit | Bitkiler çimlenmeye başladı. | Rostliny začaly klíčit. |
| çimento | cement | Çimento torbası çok ağır. | Pytel cementu je velmi těžký. |
| çimmek | koupat se / plavat (lidově) | Derenin suyunda çimmek. | Koupat se ve vodě potoka. |
| çin | Čína | Çin Seddi çok uzundur. | Velká čínská zeď je velmi dlouhá. |
| çince | čínština | Çince öğrenmek zor. | Učit se čínsky je těžké. |
| çinli | Číňan | Çinli turistler buraya geldi. | Přijeli sem čínští turisté. |
| çinliler | Číňané | Çinliler yeni yıla girdi. | Číňané vstoupili do nového roku. |
| çingene | cikán | Çingene müziği harikadır. | Cikánská hudba je skvělá (Çingene palamudu je ryba). |
| çinke | zinek (nářečně) | Çinke çatıda kullanıldı. | Zinek (plech) byl použit na střechu. |
| çinko | zinek | Çinko atom numarası otuzdur. | Atomové číslo zinku je třicet. |
| çipura | pražma (ryba) | Izgara çipura yedik. | Měli jsme grilovanou pražmu. |
| çirkin | ošklivý | Çirkin ördek yavrusu masalı. | Pohádka o ošklivém káčátku. |
| çırpı | tenký klacek | Çırpı topladık ateş için. | Nasbírali jsme klacíky na oheň. |
| çıramak | svítit (nářečně) | Lamba odayı çıradı. | Lampa osvítila pokoj. |
| çivi | hřebík | Çiviyi duvara çaktım. | Zatloukl jsem hřebík do zdi. |
| çivi yazısı | klínové písmo | Çivi yazısını çözdüler. | Rozluštili klínové písmo. |
| çizelge | tabulka / rozpis | Ders çizelgesi asıldı. | Rozvrh hodin byl vyvěšen. |
| çizgi | čára / linie | Çizgi film izlemek eğlenceli. | Sledovat kreslený film je zábava. |
| çizgi roman | komiks | Çizgi roman okumayı severim. | Rád čtu komiksy. |
| çizi | rýha / čára | Yerde bir çizi var. | Na zemi je rýha. |
| çizikli | poškrábaný / s linkami | Çizikli bir defter. | Linkovaný sešit. |
| çizim | kresba / nákres | Teknik çizim yapıldı. | Byl vytvořen technický nákres. |
| çizimlik | na kreslení | Çizimlik kağıt aldım. | Koupil jsem papír na kreslení. |
| çizme | holínka / kozačka | Yağmurda çizmelerimi giydim. | V dešti jsem si obul holínky. |
| çizmek | kreslit / rýsovat / škrábnout | Arabayı çizdiler. | Poškrábali auto. |
| çoban | pastýř | Çoban koyunları otlatıyor. | Pastýř pase ovce. |
| çocuk | dítě | Çocuklar parkta oynuyor. | Děti si hrají v parku. |
| çocuklama | porod (u zvířat) | Köpeğin çocuklaması yaklaştı. | Porod feny se přiblížil. |
| çocuklamak | porodit (u zvířat) | Kedi dün çocukladı. | Kočka včera porodila (měla koťata). |
| çocuksu | dětinský | Çocuksu hareketleri var. | Má dětinské pohyby/chování. |
| çocukluk | dětství | Çocukluk anılarımı anlattım. | Vyprávěl jsem vzpomínky na dětství. |
| çoğalmak | množit se / přibývat | Nüfus hızla çoğalıyor. | Populace rychle přibývá. |
| çoğaltan | násobitel | Bu sayı çoğaltan görevi görür. | Toto číslo funguje jako násobitel. |
| çoğaltmak | množit / kopírovat | Dosyaları çoğalttım. | Namnožil jsem soubory. |
| çoğu | většina (z nich) | İnsanların çoğu gelmedi. | Většina lidí nepřišla. |
| çoğul | množné číslo | Çoğul eki almamış. | Nepřijalo to koncovku množného čísla. |
| çoğunluk | většina | Çoğunluk kabul etti. | Většina souhlasila. |
| çoğunlukla | většinou | Çoğunlukla evdeyim. | Většinou jsem doma. |
| çok | velmi / hodně / moc | Çok güzel bir gün. | Velmi krásný den. |
| çokluk | hojnost / pluralita | Kelimede çokluk anlamı var. | Ve slově je význam plurality (množství). |
| çoksatar | bestseller | Bu kitap bir çoksatardır. | Tato kniha je bestseller. |
| çoluk çocuk | celá rodina (děti) | Çoluk çocuk tatile gittik. | Jeli jsme na dovolenou s celou rodinou a dětmi. |
| çömlek | hrnec (hliněný) | Toprak çömlek yemekleri lezzetlidir. | Jídla z hliněného hrnce jsou chutná. |
| çorap | ponožka | Çorabım yırtılmış. | Moje ponožka je roztržená. |
| çorba | polévka | Mercimek çorbası içtik. | Měli jsme čočkovou polévku. |
| çorak | vyprahlý / neúrodný | Çorak topraklarda bitki yetişmez. | Na vyprahlé půdě rostliny nerostou. |
| çöp | odpadky / smetí | Çöpü dışarı at. | Vyhoď smetí ven. |
| çöpçü | popelář | Çöpçüler sabah erkenden geldi. | Popeláři přišli brzy ráno. |
| çöplük | smetiště | Burası tam bir çöplük olmuş. | Tady je to jako na smetišti. |
| çöl | poušť | Çölde su bulmak zordur. | Na poušti je těžké najít vodu. |
| çökelmek | usadit se (sediment) | Çay dibine çökeldi. | Čaj se usadil na dně. |
| çökme | zřícení / kolaps | Binada çökme tehlikesi var. | U budovy hrozí zřícení. |
| çökmek | zřítit se / sednout si | Yorgunluktan koltuğa çöktü. | Únavou se svalil (sedl) do křesla. |
| çörek | koláč / brioška | Ay çöreği çok lezzetli. | „Ay çöreği“ (tvar půlměsíce) je moc dobrý. |
| çökertmek | nechat zřítit / potlačit | Suç örgütünü çökerttiler. | Rozbili (potlačili) zločineckou organizaci. |
| çökelti | sediment / usazenina | Deney tüpünde çökelti oluştu. | Ve zkumavce vznikla usazenina. |
| çözelti | roztok | Tuzlu su bir çözeltidir. | Slaná voda je roztok. |
| çözülmek | rozvázat se / vyřešit se | Düğüm kendi kendine çözüldü. | Uzel se sám rozvázal. |
| çözgü | osnova (tkaní) | Halının çözgü ipleri hazır. | Osnovní nitě koberce jsou připraveny. |
| çözme | řešení / rozvazování | Soruyu çözme aşamasındayım. | Jsem ve fázi řešení otázky. |
| çözmek | vyřešit / rozvázat | Problemi çözdüm. | Vyřešil jsem ten problém. |
| çözüm | řešení | Çözüm odaklı olmalıyız. | Musíme se orientovat na řešení. |
| çözümleme | analýza | Veri çözümlemesi yapıldı. | Byla provedena analýza dat. |
| çözümsüz | neřešitelný | Sorun çözümsüz görünüyor. | Problém vypadá neřešitelně. |
| çözümlenmek | být analyzován | Olay henüz çözümlenmedi. | Událost nebyla dosud analyzována (vyřešena). |
| çubuk | tyčka / hůlka | Çubuk kraker yedik. | Jedli jsme tyčinky (krakery). |
| çukur | díra / jáma | Yolda derin bir çukur var. | Na silnici je hluboká díra. |
| çukuru | jeho díra / jáma | Mezar çukuru kazıldı. | Jáma pro hrob byla vykopána. |
| çul | hadr / hrubá deka | Eski bir çula sarınmış. | Zabalil se do starého hadru/deky. |
| çuval | pytel | Bir çuval un aldık. | Koupili jsme pytel mouky. |
| çuvaldız | velká jehla | Çuvaldızı kendine batır. | Bodni velkou jehlu do sebe (přísloví). |
| çünkü | protože | Gelemedim, çünkü hastaydım. | Nepřišel jsem, protože jsem byl nemocný. |
| çürük | shnilý / zkažený | Çürük diş ağrı yapıyor. | Zkažený zub způsobuje bolest. |
| çürümek | hnít / kazit se | Elmalar sepetinde çürümüş. | Jablka v košíku shnila. |
| çürütmek | nechat shnít / vyvrátit | Tezi bilimsel olarak çürüttü. | Vědecky vyvrátil tu tézi. |
Gramatická a vědecká poznámka k písmenu Ç
- Vokální harmonie: Písmeno ç je neznělá souhláska. Pokud slovo končí na ç, přípony začínající na d nebo g se mění na t nebo k.
- Örnek: Ağaç (strom) + -da (v) = Ağaçta (na stromě).
- Mutace souhlásek (Ç $\rightarrow$ C): Pokud slovo končí na ç a následuje přípona začínající samohláskou, ç se mění na c.
- Örnek: Ağaç + -ı = Ağacı (ten strom / jeho strom).
- Věda – Çinko (Zinek):Chemický prvek çinko má značku $Zn$ a jeho atomové číslo je 30. V turečtině se někdy lidově používá výraz çinke pro zinkové plechy na střechách.
